Sedat Altunay

Tarih: 09.02.2026 16:59

Amerikan kovboyu

Facebook Twitter Linked-in

Ayrıca kasabamızın stratejik bir önemi de vardır. Ovasında Beşinci Hava Kuvvetleri Askeri Üssü, Taşan dağlarının zirvesinde de radar ve dinleme tesisleri bulunuyordu. Soğuk savaş yıllarında çok önemli bir tesisti. 1950-1960 yıllarında çok sayıda uzman Amerikalı asker kasabamızın konuğu idi. O yıllarda iki süper güç Amerika ve Rusya dünya gündemini belirliyordu. Günümüzde olduğu gibi Çin'in bir süper güç olmasının adı dahi geçmiyor, varlığı dudak bükülerek söz konusu edilmiyordu. Ülkemiz Türkiye NATO müttefiki olarak Amerika'nın yanında yer alıyordu. Kasabamızda görev yapmak için gelen Amerikan subay ve erlerin biz çocuklar dâhil bütün halkın yaşam tarzları ilgimizi çekiyordu.

Giyinişleri, saç tıraşları, düzgün ve sportif fizikleri, boyalı ve parlak cilalı ayakkabıları hepimiz için imrendirici objelerdi. Bu arada haftanın bazı geceleri Eski Amerikan Kız Koleji'nin sinema salonunda gösterilen siyah-beyaz, daha sonraki yıllarda renkli filmleri ve bu filmlerdeki konular o yılların müzikal sanatçılarının gösterilerinin büyüsü bizlerde bir "Amerika Hayranlığı ve de Amerika Rüyası"na götürüyordu. En önemlisi de Amerikalı ailelerin yaşadığı bahçe içinde tek ve iki katlı evler, şahane salonlar ve de mutfaklar, yerden aydınlatılmış odalar, duvardan duvara döşenmiş halılar, pileli perdeler, ebeveyn ve çocuk yatak odalarının güzelliği ve düzeni, dostluk ve komşuluk ilişkileri, bu hayranlığımızı ve bu ülkenin güzelliğini bizlere o yıllarda yansıtıyordu. Hayranlık duyduğumuz okyanus ötesi bu uzak ülkeye o yıllarda gemi ile 21 günde gidilmekteydi. Sadece ve çok pahalı PAN AMERİKAN havayolu ile ise önce Avrupa'ya, oradan Kanada'ya, oradan da Amerika'ya aktarmalı 3 günde gidiliyordu. 

30 yıl aradan sonra 1990 yılında bir Turizm Firması ile ilk defa bir turistik gezi için Amerika'nın önemli bölgelerini gezdiğimde çok büyük bir şok yaşamıştım. Düzgün fizikli Amerikalılar yok olmuş, obez şişko Amerikalılar sokaklarda dolaşıyorlardı. Evsiz fakirler, her yer çöp yığınları ile dolu sokak ve caddeler, aşırı güvenlik sorunu, renkli insanlar ve Güney Amerika ve Doğu-Güney Asyalıların yoğunluğu bende fiziki olarak Amerika hayranlığı ve rüyasına son verdirmişti. Üstelik uluslararası hukuku hiçe sayarak Vietnam, Afganistan, Somali, Kongo, Irak, Libya askeri hareketleri ise ayrı bir darbe idi. Şimdi ise. Amerika'nın Başkanı Sayın Trump'ın bu çıkışları kaybolan hayranlık ve rüyanın üzerine tuz biber oldu. Kanada ülkesini bir Amerikan eyaleti olmasını istemesi, arkasından Norveç toprağı olan Grönland'ı Amerikan topraklarına katmak istemesi, Venezüella Devlet Başkanını ordu müdahalesi ile ülkesinden kaçırarak Amerika'da yargılaması ve Venezüella petrollerinin üstüne oturması, şimdi de İran'ı tehdit ederek rejim değişikliğine varacak uygulamalara geçmesi karşısında; ne süper güç Rusya, ne Avrupa Birliği ne de dünyanın en zengin petrol ülkeleri bu duruma ses çıkaramadılar. Sadece Çin çok önemli yaptırım kararlarını sessizce uygulamaya koydu.

Çin Merkez Bankası aldığı kararla Amerika Savunma Sanayisiyle bağlantılı şirketlerle yapılan tüm A.B.D. doları işlemlerini geçici olarak askıya aldı. Boeing, Lockheed Martin, Raytheon ve General Dynamics gibi bazı şirketlerle işlemlerini durdurdu.

Dünyanın en büyük elektrik şebekesini işleten Çin Devlet Elektrik Şebekesi Şirketi tedarik hatlarını Amerika için askıya aldı. Amerika'nın zararı 47 milyar dolar civarında oldu. Dünya Deniz taşımacılığı kapasitesinin %40'ını kontrol eden Çin Denizcilik Şirketi; Long Beach, Los Angeles, New York ve Miami limanlarını pas geçmeye başladı. Bu Amerika konteyner trafiğinin %35'ini bir anda kaybetti. Walmart, Amazon ve Target gibi Amerikan firmaları için büyük bir felakete dönüştü.

5 Ocak'ta Çin finansal silahını devreye sokarak Amerika'nın kontrolündeki SWIFT sistemine alternatif kendi sistemini devreye soktu. Bu tepki ilk 48 saat içinde 89 milyar $ işlem gerçekleştirerek çok sarsıcı ve beklenmeyen bir tepki oluşturdu. Çin, Türkiye'nin de içinde olduğu 23 ülkeye ayrıcalıklı ticaret koşulları teklif etti ve bu teklifi 19 ülke hemen kabul etti. Türkiye hariç.

Nadir toprak elementlerinin %60'ını kontrol eden Çin, Maduro'nun kaçırılmasını destekleyen ülkelere bu ürünün ihracat yasağı getirdi. Bu karar Amerika teknolojik devlerinden APPLE, MICROSOFT, Google, INTEL gibi firmalarda çok büyük şok yarattı ve onları zora soktu.

Yüzyılda Afyon Savaşları ile Çin halkını bağımlılığa mahkûm edenler, açlıktan ölen Çinlileri çöp toplar gibi her gün sokaklardan arındıran bu ülke; şimdi süper güç olarak yüzyılımıza damga vurmaktadır. Sanayide, tarımda, yüksek teknolojide, denizcilikte çok büyük başarılar elde ederek, tek kurşun atmadan sessiz, ağırbaşlı, çok dikkat ederek ekonomi, enerji, ulaşım alanlarında süper ülke Amerika Kovboyunu dize getirmektedir. Rusya - Avrupa Birliği - NATO ne yaptı derseniz, kocaman bir hiç diyebiliriz.


Orjinal Köşe Yazısına Git
— KÖŞE YAZISI SONU —