Zeytin üretimine yapay zeka ile takip

Yaşar Üniversitesi’nin Madagaskar, Fildişi Sahili, Haiti ve Dominik Cumhuriyeti gibi ülkelerdeki üniversitelerle iş birliği kapsamında yürüttüğü DEEPFARM Projesi, üçüncü dünya ülkelerindeki yükseköğretim kurumlarında dijital tarım kapasitesini artırmayı hedefliyor. Projenin Türkiye ayağında Yaşar Üniversitesi, İzmir Zeytincilik Araştırma Enstitüsü iştiraki ile zeytin üretimi özelinde bir kullanım senaryosu geliştirdi.
Dijitalleşme, sürdürülebilirlik ve uluslararasılaşma temalarını güçlü şekilde bir araya getiren DEEPFARM Projesi, tarımsal eğitimin geleceğine yön veriyor. "DEEPFARM: Capacity Building for Digital Agriculture in HEIs in Third Countries" başlıklı Avrupa Birliği Erasmus+ Kapasite Geliştirme projesi, Yaşar Üniversitesi ile Madagaskar, Fildişi Sahili, Haiti ve Dominik Cumhuriyeti gibi ülkelerdeki üniversitelerle iş birliği içerisinde yürütülüyor. Gazimağusa Teknoloji Bölgesi Teknopark Yönetici Şirketi de projede alt yüklenici olarak, Prof. Dr. H. Işık Aybay’ın koordinatörlüğünde, "Tarımda Sürdürülebilir Üretim Süreçleri için Yapay Zeka Yardımı ile Yardımcı Programlar Geliştirilmesi" konusunda destek veriyor. Proje, AI (Yapay Zeka) ve Big Data (Büyük Veri) teknolojilerini kullanarak modern tarımdaki beceri açıklarını kapatmayı amaçlıyor. Yeşil Mutabakat hedefleriyle uyumlu biçimde geliştirilen projede, öğrencilerin yaparak öğrenme yöntemiyle dijital tarım teknolojileriyle donatılması hedefleniyor. DEEPFARM Projesi kapsamında lisans ve yüksek lisans seviyelerinde yenilikçi ve esnek çevrim içi eğitim müfredatları geliştiriliyor. Tarım ve bilgisayar bilimleri çalışmaları yapan öğrencilerin iş gücü piyasasına entegrasyonunu destekleniyor.

Öğrenciler zeytin ağaçlarında hastalık tespiti çalışmaları yapıyor
Projenin Türkiye ayağı, ‘öğrenmenin uygulama yoluyla gerçekleştirilmesi’ ilkesine uygun şekilde gerçekleşiyor. Yaşar Üniversitesi ve Gazimağusa Teknoloji Bölgesi Teknopark iş birliği ile yapay zeka tabanlı program modellemesi ve drone gibi farklı teknolojik araçların kullanımıyla zeytin ağaçlarında hastalık tespiti yapılıyor, dinamik hava tahminleri oluşturuluyor. Zeytincilik Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü altyapısı ve uzmanları bu sürece destek oldu. Öğrenciler, sensör destekli veri toplama, yaprak gözlemi, dijital fotoğraf analizi gibi uygulamalı görevleri yerine getirerek sürece doğrudan katıldı.

Tarımda teknoojiyle üretim süreci
Yaşar Üniversitesi Tarım Bilimleri ve Teknolojileri Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Ruhan Aşkın Uzel, proje hakkında şunları söyledi: "Bugün tarım sadece toprağı işlemekten ibaret değil; veriye dayalı kararlar, yapay zeka algoritmaları, hava tahmin sistemleri ve akıllı sensörlerle desteklenen, teknolojiyle iç içe geçmiş bir üretim sürecinden bahsediyoruz. DEEPFARM, tam da bu dönüşümün içinde yer alan bir kapasite geliştirme projesi. Tarımsal üretimin dijitalleşmesine yönelik farkındalığı artırmak ve bu konuda bilgi ve beceri sahibi bir öğrenci profili yetiştirmek bizim temel hedefimiz. Özellikle gelişmekte olan ülkelerle yürütülen iş birlikleri sayesinde, öğrenciler yalnızca teknik bilgi edinmiyor; aynı zamanda küresel bakış açısı kazanıyor, farklı üretim modellerini analiz etme şansı elde ediyorlar."

"Öğrenciler geleceğin tarımına hazırlanıyor"
Zeytin üretimindeki uygulamalı süreci anlatan Doç. Dr. Uzel, "Biz Yaşar Üniversitesi olarak, proje kapsamında geliştirilen zeytin üretimine yönelik kullanım senaryosuyla hem bölgesel hem de uluslararası katkı sağlıyoruz. Bornova’daki Zeytincilik Araştırma Enstitüsü ile yürüttüğümüz saha çalışmaları, öğrencilerimizin yaparak öğrenmesini destekliyor. Yaprak gözlemi, dijital görüntü işleme, sensör verisi analizi gibi uygulamalarla öğrenciler yalnızca bir projeye değil, geleceğin tarımına hazırlanıyor. Bu projede yer almak bizim için sadece akademik değil, aynı zamanda etik ve çevresel bir sorumluluk. Çünkü biz bu çalışmalarla aynı zamanda sürdürülebilirliğe, gıda güvenliğine ve tarımın dijital dönüşümüne katkı sunuyoruz" diye konuştu.