Sivas Medicana Hastanesi’nde görevli Doç. Dr. Neşe Kurt Özkaya, soğuk havaların etkili olmasıyla birlikte özellikle el, ayak ve kulak gibi uç bölgelerin ciddi risk altında olduğunu belirterek, geç kalınan müdahalelerin kalıcı hasarlara ve uzuv kayıplarına yol açabileceğini vurguladı.
Havaların soğumasıyla birlikte uzun süre soğuğa maruz kalan kişilerde donma vakaları görülmeye başlandı. Özellikle açık havada çalışanlar, yaşlılar, çocuklar ile diyabet ve kalp hastalığı bulunan bireyler risk grubunda yer alıyor. Soğuğa uzun süre maruz kalınması durumunda ilk olarak el ve ayak parmaklarında uyuşma, karıncalanma ve renk değişikliği oluşuyor. İlerleyen süreçte cilt soluk beyaz bir hal alırken, müdahale edilmediğinde morarma ve doku kayıpları meydana gelebiliyor. Donma, başlangıç aşamasında fark edilmemesi halinde hasar derinleşiyor ve kalıcı sorunlara yol açabiliyor. Islak eldivenler, sıkı ayakkabılar ve uzun süre hareketsiz kalmak donmayı hızlandıran etkenler arasında yer alıyor. Donma şüphesi olan durumlarda el ve ayakların ani şekilde sıcak suya sokulmaması, yavaş ve kontrollü bir şekilde ısıtılması gerekiyor. Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Sivas Medicana Hastanesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi bölümünde görevli Doç. Dr. Neşe Kurt Özkaya, donmaya müdahale edilmezse kalıcı sorunların ortaya çıkabileceğini söyleyerek, "Çok ciddi donma vakalarında el ve ayak parmakları, hatta kulak gibi bölgeler donmanın seviyesine göre kesilmek zorunda kalınabilir" dedi.
"Ampütasyon yapılabilir"
Donma şüphesi varsa el ve ayakları direkt olarak sıcak suya sokmanın doğru olmadığını belirten Neşe Kurt Özkaya, "Uzun süre maruz kalındığında soğuk dokulara zarar verebilir. El ve ayak parmakları soğuğa karşı en savunmasız bölgelerimizdir. Donma genelde önce uyuşma, karıncalanma ve renk değişikliğiyle başlar. Cilt soluk beyaz olur, ilerleyen zamanlarda morarmaya başlar. Bu aşamada müdahale edilmezse doku hasarı derinleşir ve kalıcı sorunlara yol açabilir. Özellikle açık havada çalışanlar, uzun süre soğukta kalanlar, yaşlılar, diyabet ve kalp gibi hastalıkları olanlar ile çocuklar daha yüksek risk altındadır. Islak eldiven ve sıkı ayakkabılar donmayı hızlandırır. Öncelikle korunma önemlidir. Eldiven ve sıcak tutan, kuru kalmayı sağlayan ayakkabılar kullanılmalıdır. El ve ayaklar kuru tutulmalı, uyuşma hissedildiğinde ‘nasıl olsa geçer’ denmeden hemen sıcak bir ortama geçilmelidir. Donma şüphesi varsa el ve ayakları aniden sıcak suya sokmak doğru değildir. Nazikçe, yavaş yavaş ısıtılmalı ve mutlaka bir sağlık kuruluşunda tedavi olunmalıdır. Erken fark edilen donmalar tamamen tedavi edilebilir. Geç fark edilenlerde ise cerrahi müdahale gerekebilir. Kalp ve diyabet hastalığı olanlarda uzun süre soğuğa maruz kalmak, aynı yanık hastalarında olduğu gibi ciddi hasarlara neden olabilmektedir. Bu nedenle hastalar donma ile geldiğinde, biz onları yanık tedavisine benzer şekilde yatırarak tedavi ediyoruz ve maalesef gerekli görülürse ampütasyon işlemleri de yapılabiliyor. Çok ciddi donma vakalarında el ve ayak parmakları, hatta kulak gibi bölgeler donmanın seviyesine göre kesilmek zorunda kalınabilir" ifadelerini kullandı.
