Roma Dönemi’ne ait güneş saati Samsun Müzesi’nde sergileniyor
Roma Dönemi’ne ait güneş saati Samsun Müzesi’nde sergileniyor
Roma Dönemi’ne ait anıtsal konik güneş saati, Samsun Müzesi’nde ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.
Tarihte zamanı ölçmek için kullanılan ilk araçlardan biri olan güneş saatleri, gölgelerin konumuna göre çalışıyor. İlk örneklerinin Mezopotamya’da dik bir çubuk yardımıyla kullanıldığı biliniyor. MÖ 15. yüzyılda, 3. Tuthmosis döneminde Mısırlılar tarafından geliştirilen ilk güneş saati, bu alandaki en eski örnek olarak kabul ediliyor.
Antik Yunanlılar bu yöntemi geliştirerek konik biçimli güneş saatlerini tasarladı ve "gnomon" adını verdikleri bu araçlar MÖ 6. yüzyıldan itibaren kullanılmaya başlandı. Helenistik Dönem’de taşınabilir hale gelen güneş saatleri, Roma döneminde mimari yapıların bir parçası hâline geldi. Agora, tapınak çevresi ve şehir merkezlerinde yer alan bu yapılar, zamanı 12 eşit parçaya bölerek günün saatlerini belirlemekte kullanılıyordu.
Samsun Müzesi’nde sergilenen güneş saati de yalnızca gündüz saatlerini gösterecek şekilde tasarlanmış olup, döneminin önemli ölçüm araçlarından biri olarak kabul ediliyor. Müzede yer alan bilgilendirme panosunda, güneş saatlerinin çalışma prensibi şu şekilde açıklanıyor:
"Yatay güneş saati tasarımlarında, dik yerleştirilmiş bir çubuğun gölgesi, yatay düzleme düşerek saat çizgilerini takip eder. Güneşin gökyüzündeki hareketiyle birlikte gölge, zamanla farklı çizgilere ulaşır. Çubuğun doğru yönlendirilmesi için Dünya’nın coğrafi kuzeyine hizalanması ve yerel enleme uygun bir açıyla yerleştirilmesi gerekir. Bunun dışında, daire ortasına konan bir çubukla ve pusula yardımıyla yapılan basit güneş saatleri de bulunur. Ancak bu tür saatler, bulutlu hava ve gece şartlarında işlevsiz hâle gelir."
Roma’dan günümüze ulaşan bu nadir eser, tarih ve arkeoloji meraklılarına geçmişin zaman algısını yakından inceleme fırsatı sunuyor.
Tarihte zamanı ölçmek için kullanılan ilk araçlardan biri olan güneş saatleri, gölgelerin konumuna göre çalışıyor. İlk örneklerinin Mezopotamya’da dik bir çubuk yardımıyla kullanıldığı biliniyor. MÖ 15. yüzyılda, 3. Tuthmosis döneminde Mısırlılar tarafından geliştirilen ilk güneş saati, bu alandaki en eski örnek olarak kabul ediliyor.
Antik Yunanlılar bu yöntemi geliştirerek konik biçimli güneş saatlerini tasarladı ve "gnomon" adını verdikleri bu araçlar MÖ 6. yüzyıldan itibaren kullanılmaya başlandı. Helenistik Dönem’de taşınabilir hale gelen güneş saatleri, Roma döneminde mimari yapıların bir parçası hâline geldi. Agora, tapınak çevresi ve şehir merkezlerinde yer alan bu yapılar, zamanı 12 eşit parçaya bölerek günün saatlerini belirlemekte kullanılıyordu.
Samsun Müzesi’nde sergilenen güneş saati de yalnızca gündüz saatlerini gösterecek şekilde tasarlanmış olup, döneminin önemli ölçüm araçlarından biri olarak kabul ediliyor. Müzede yer alan bilgilendirme panosunda, güneş saatlerinin çalışma prensibi şu şekilde açıklanıyor:
"Yatay güneş saati tasarımlarında, dik yerleştirilmiş bir çubuğun gölgesi, yatay düzleme düşerek saat çizgilerini takip eder. Güneşin gökyüzündeki hareketiyle birlikte gölge, zamanla farklı çizgilere ulaşır. Çubuğun doğru yönlendirilmesi için Dünya’nın coğrafi kuzeyine hizalanması ve yerel enleme uygun bir açıyla yerleştirilmesi gerekir. Bunun dışında, daire ortasına konan bir çubukla ve pusula yardımıyla yapılan basit güneş saatleri de bulunur. Ancak bu tür saatler, bulutlu hava ve gece şartlarında işlevsiz hâle gelir."
Roma’dan günümüze ulaşan bu nadir eser, tarih ve arkeoloji meraklılarına geçmişin zaman algısını yakından inceleme fırsatı sunuyor.
Anahtar Kelimeler:
roma
dönemi’ne
ait
güneş
saati
samsun
müzesi’nde
sergileniyor
Kumlu’da ev yangını
Cinayet şüphelisi kovalamaca sonucu yakalandı
Edirne’de feci kaza: 2 ölü, 1 yaralı
Kontrolden çıkan otomobil direğe çarptı: 3 yaralı
Tramvay yolundaki direğe çarpan otomobil kağıt gib...
Kayseri’de 3 yıl 9 ay kesinleşmiş hapis cezasıyla ...
Apartmanın girişindeki elektrik panosunda yaşanan ...
Komşuların tartışması silahlı kavgaya dönüştü: 2 y...
Malatya’da FETÖ’den aranan şahıs yakalandı
Adana’da 2 bin 305 personelle ‘Huzur ve Güven’ uyg...
Malatya’da 18 Mart anısına konser düzenlendi
Erzincan’da bayram öncesi gıda denetimleri sıklaşt...
Mardin’de mobilya döşemecisinde çıkan yangın söndü...
Daşi aşiretinden birlik ve beraberlik iftarı
Başkan Elbi’den 18 Mart Mesajı
Iğdır’da otomobil sulama kanalına uçtu: Sürücü, kı...
Kayseri’de otomobiller çarpıştı: 1 yaralı
Bolu’da tek katlı ev küle döndü
Çerkezköy’de fabrikada korkutan yangın kontrol alt...
Seyir halindeyken kriz geçirip bayıldı, faciadan d...
Çorum’da otomobil dereye devrildi: 4 yaralı
Hatay’da oyun oynarken dereye düşen 4 yaşındaki ço...
Ordu’da dairede yangın paniği
Yenice Müftülüğü’nden gençlik şöleni ve iftar
İznik Gölü’ne uçan otomobilde can pazarı
Atatürk’ün taarruzu değil ölmeyi emrettiği "57. Al...
Bafra’da motosiklet otomobile çarptı: 1 yaralı
Ordu’da patpat kazası: 1’i ağır 2 yaralı
Antalya Büyükşehir Belediyesi davasında tutuksuz s...
Bayburt’ta göçmen kaçakçılığı operasyonunda 5 düze...
Bingöl’de trafik kazası: 1 yaralı
Bingöl’de hırsızlık yapan şüpheli tutuklandı
Çerkezköy’de işçi servisi tıra çarptı: 1’i ağır 4 ...
Kabil’deki hastane saldırısında can kaybı 408’e yü...
İzmir’de araç ve iş yerine yönelik silahlı saldırı...
BEUN Hastanesinden kalp hastalarına umut; Kriyobal...
Jandarma uygulama noktasında bariyere çarpan sürüc...
Bursa’da kesinleşmiş hapis cezası bulunan 2 firari...
Bolu’da alkollü işletme kurşunlandı
Menteşe’de yarım saat arayla iki motosiklet kazası...
Tokat’ta kaçak tütünle yakalanıp, adliyede serbest...
Kırşehir’de 4 milyon 95 bin TL’lik kaçak makaron e...
Vakaya giden ambulansın kaza anı kamerada: 1 ölü, ...
Çorum’da 2 firari hükümlü polis ekiplerince yakala...
Mardin’de kaçak silah operasyonu: 2 tutuklama
Kadıköy’de yangın paniği: Yaşlı kadın dumandan etk...
Kastamonu’da çıkan yangında samanlık kullanılamaz ...
Bursa’da yatırım dolandırıcılığı operasyonu: 9 tut...
Fatih’te kadının cep telefonunu çalan hırsız yakal...
Köy yoluna çığ düştü, ekipler yolu açmak için çalı...
10 yılla aranıyordu JASAT’tan kaçamadı
Uşak’ta çok sayıda kaçak makaron ve tütün ele geçi...
Kastamonu’da "patpat" şarampole yuvarlandı: 2 yara...
"Şüheda 1915"in prömiyeri Külliye’de yapılacak
Susurluk’ta tek taraflı kazada sürücü yaralandı
Refüje çarpıp karşı şeride geçen otomobil başka ar...
Vakaya giden ambulans kaza yaptı: 1 ölü, 3 yaralı
Çarşamba Devlet Hastanesi’nde ameliyat başarısı
Bursa’da silahlı çatışma: 3 yaralı
Samsun’da 23 yıl 8 ay hapis cezası bulunan şahıs y...
Malatya’da uyuşturucu ve silah operasyonu: 4 gözal...
Şanlıurfa’da kaçakçılık operasyonunda 1 milyon 200...
Taksici, meslektaşının önünü kesip tehdit etti
Tunceli’de bayram öncesi sıkı denetim
Trakya Kalkınma Ajansı 2026 yılı teknik destek pro...
Kırklareli’nde uyuşturucu operasyonu: 1 tutuklama
Başıboş köpek çiftliğe girip koyunları kovaladı, ç...
15.5° / 5.8°

