Müze gibi köy: Her duvarlarda tarihi tapınağın taşları var

Kastamonu’nun Daday ilçesinde Paflagonya Rotası üzerinde yer alan köydeki çok sayıda evin duvarını, bin 750 yıl önce inşa edilen tapınağın taşları süslüyor.
Kastamonu’nun Daday ilçes Aktaştekke köyü Meyre Mahallesi sınırlarında bulunan Roma dönemine ait tapınağın kalıntıları dikkat çekiyor. Kastamonu Müze Müdürlüğü bahçesinde sergilenen kitabeye göre, köydeki tapınağın Roma’nın en önemli imparatorlarından biri olan Caracalla zamanında, Rahip Gaios tarafından temeli atıldığı ve Gais’un oğlu Aleksandros (İskender) tarafından 279 tarihinde tamamlandığı belirtiliyor. Yaklaşık bin 750 yıllık bir tarihe sahip olan tapınaktan günümüze kadar ayakta kalan taşlarının büyük kısmı köylerdeki evlerin duvarlarını süslüyor. Köydeki birçok evin duvarında ve temelinde tapınağa ait işlemeli taşlar görülüyor. Kabartmalı taşlar köyü ziyaret edenlerin dikkatini çekiyor.

"Tarih M.S. 279 yılını gösterdiğinde bu muazzam yapı bitirilmiştir"
Kastamonu Üniversitesi Araç Rafet Vergili Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Hikmet Haberal, "Zonguldak’tan Sinop’a uzanan Paflagonya Rotası Projemizle bu toprakların sadece doğasını değil, saklı kalmış tarihini de gün yüzüne çıkarıyoruz. Bulunduğumuz alan, bölgenin en gizemli arkeolojik hazinelerinden biri olan Meyre Mabedidir. Bu yapı, sıradan bir kalıntı değildir. Temelleri, Roma İmparatoru Caracalla döneminde atılmıştır. Kitabelerden öğrendiğimiz kadarıyla yapımına Rahip Gaios başlamış, ancak tamamlamak oğlu Markos Aurellios Alexandros’a nasip olmuştur. Tarih Milattan Sonra 279 yılını gösterdiğinde bu muazzam yapı bitirilmiştir. Burada asıl dikkat çekici olan isim ise Airmios’tur. Airmios ve ailesi, Bitinya ve Pontus eyaletlerinde söz sahibi olacak kadar güçlü, hatta Karadeniz’in ticaret merkezi Amasra’nın yönetimini üstlenecek kadar nüfuzlu bir hanedandır. Bu mabet, Daday ile Amasra arasındaki o kadim siyasi bağın en somut kanıtıdır" dedi.

"Zeus’un sadece klasik bir tasviri değil"
Yapının, Zeus Bonitenos Tapınağı olarak tarihte yer aldğını söyleyen Haberal, "Bonitenos’ sıfatı çok önemlidir. Çünkü, bu Zeus’un sadece klasik bir tasviri değil, yerel inançlarla harmanlanmış bir halidir. Mimari parçalarda sıkça gördüğümüz boğa başlı rozetler, yerel gücü ve bereketi simgeler" diye konuştu.

"Taşlar, ahırlarda, evlerin duvarlarında, çeşmelerde kullanılmış"
Bölgenin 2007 yılında sit alanı olarak ilan edildiğini ifade eden Haberal, "Kazı çalışmaları başlatılmış, ancak o günden sonra buraya da dokunulmamıştır. Biz, turizmciler olarak burayı Paflagonya Rotası olarak kabul ediyoruz. Zaten Antik Çağ’da da Paflagonya Rotası olarak geçmektedir. Zonguldak’tan başlayıp Sinop’a kadar giden güzergahta rotalama çalışmaları yapıyoruz. Meyre kalıntılarını görünce burayı kültür ve tarih rotamıza ekledik. Ne yazık ki buradaki tarihin adeta yok oluşuna tanık olmaktayız. Buradaki taşlar, ahırlarda, evlerin duvarlarında, çeşmelerde kullanılmıştır. Buradaki tarih kaybolmadan kazı çalışmalarına devam edilip, ülke turizmine kazandırılması ve gelecek nesillere bırakılması çok önemli" şeklinde konuştu.

"O günkü şekliyle bu yapının meydana çıkartılması gerekir"
Aktaştekke köyü muhtarı Mustafa Çetin ise mabetten geriye sadece temelinin kaldığını belirterek, "Mabedin üst yapısı zamanımıza kadar tahrip edilmiş, maalesef temel kalıntıları ve güç yetmeyen taşlar kalmış. Diğer taşlar köyde ev, ahır, çeşme, samanlık gibi yapılarda kullanılmıştır. Günümüze kadar gelen şekli bu şekildedir. 2007 yılında Müze Müdürlüğümüz tarafından burada kazı çalışması yapıldı" şeklinde konuştu.