Mimariyle yazılmış tarih: Edirne’nin Selatin camilerinde gizli anlamlar ortaya çıktı

Edirne’deki Selatin camileri üzerine yürütülen akademik çalışmalarda, Osmanlı mimarisinin sadece yapısal değil, anlam ve semboller dünyasında da önemli mesajlar taşıdığı ortaya çıktı.
Edirne’deki selatin camilerle ilgili araştırmalar yapan Prof. Dr. Engin Beksaç ve yüksek lisans öğrencisi Erdem Bayram’ın birlikte yürüttüğü araştırmalarda, başta Selimiye olmak üzere, Eski Cami ve Üç Şerefeli Cami’nin sosyolojik, kültürel ve teolojik yönleriyle taşıdığı sembolik yönleriyle derinlemesine ele alındı.
Trakya Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Yüksek Lisans Öğrencisi Erdem Bayram, özellikle halkın bu yapılarla olan kültürel bağını ve camilerin tarihi anlamlarını incelemeye çalıştıklarını belirtti.
Edirne’deki tarihi camilerin yapılan araştırmalar sonucu yalnızca ibadet mekânı değil, aynı zamanda Osmanlı’nın sosyo-politik anlatısını ve sanatsal vizyonunu yansıtan güçlü semboller olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

"Bu camiler görsel bir kitap gibidir"
Prof. Dr. Engin Beksaç, Edirne’nin bu yönüyle oldukça dikkat çekici bir kent olduğunu belirterek, "Buradaki yapılardan Eski Cami, Üç Şerefeli Cami, Bayezid Cami ve elbette Selimiye Camii birer semboller içinde şekillenmiş ve adeta görsel bir kitap gibi okunabilecek yapılardır. Bu noktada yaptığımız çalışmalar çok önemli sonuçlar ortaya koydu. Kendisinin yüksek lisans sürecinde özellikle Selatin camilerinin sembolik yönleri üzerine yaptığı araştırmalar, bu yapıların başlı başına birer anlam katmanı olduğunu gösterdi. Söz konusu camilerin Osmanlı döneminde birer güç ve kimlik göstergesi olarak inşa edildi. Günümüzde bu anlamlar yeterince anlaşılmasa da ilerleyen zamanlarda daha fazla kavranacağını biliyoruz. Osmanlı döneminde kaleme alınmış pek çok eserde de bu sembollere yer verildiğini görmek mümkün. Selatin camiler, başlı başına birer görsel kültür objesi olarak değerlendirilmelidir. Bu kültürel gücün farkına varmamız gerekiyor" dedi.

"Her biri birer sembol, birer anlatıdır"
Trakya Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü Yüksek Lisans Öğrencisi Erdem Bayram, "Eski Cami, bir Fetret Devri yapısı olarak siyasal anlam taşıyor. Edirne’nin fethinin simgelerinden biri olduğunu görüyoruz. Hâlâ cuma hutbelerinde kılıçla hutbe verilmesi, cami içindeki Hacı Bayram Veli’ye ait vaaz kürsüsü, halk arasında bu yapının sembolik kimliğini sürdürdüğünü gösteriyor" dedi.
Bayram, Üç Şerefeli Camii’nin II. Murad dönemindeki saltanat mücadelesi sırasında, Osmanlı’nın devletleşme sürecinin bir göstergesi olarak inşa edildiğini, Selimiye Camii’nin ise Türk-İslam mimarisinin doruk noktası olduğunu vurguladı.