Acıbadem Kayseri Hastanesi Dahiliye Uzmanı Dr. Hasan Yeşilkaya, güneş ışığının azaldığı kış aylarında D vitamini eksikliğinin daha sık görüldüğünü belirterek, D vitamini düzeylerinin düzenli olarak kontrol edilmesi gerektiğini söyledi.
D vitamininin yalnızca kemik sağlığı için değil, kas-iskelet sistemi ve bağışıklık sistemi açısından da büyük önem taşıdığını vurgulayan Yeşilkaya, "D vitamini sadece bir vitamin değil, aynı zamanda vücutta sentezlenmesi gereken bir hormondur. Aktif hale gelebilmesi için karaciğerde ve böbrekte hidroksilasyon işleminden geçmesi gerekir. Bu yüzden hem vitamin hem de hormon gibi kabul edilir. Eksikliği ise toplumda oldukça yaygındır" dedi.
D vitamini sentezinde güneş ışığının belirleyici rol oynadığını ifade eden Yeşilkaya, "Güneş ışığının D vitamini sentezleyebilmesi için dik açıyla gelmesi gerekir. Kış aylarında güneş ışınları dünyaya yatay açıyla ulaştığı için bu sentez yeterli olmaz. Ayrıca soğuk hava nedeniyle dışarı çıkamamak ya da kalın kıyafetler giymek de D vitamini üretimini azaltır" diye konuştu.
"Cam arkasından gelen güneş işe yaramaz"
Güneşlenme ile ilgili yanlış bilinen noktalara da değinen Yeşilkaya, "Cam balkon ya da araç içinde iken gelen güneş ışığı D vitamini sentezleyemez. Cam, D vitamini sentezleyen UV ışınlarını geçirmez. Ayrıca güneş kremi kullanımı da D vitamini sentezini engeller. Bununla beraber, yazın ‘D vitamini alacağım’ diye saatlerce güneşte kalmak ise cilt kanseri riskini artırabilir. Bir fayda sağlamak isterken, başka bir soruna yol açmamak gerekir" ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin güneşli bir ülke olmasına rağmen D vitamini eksikliğinin sık görülmesinin nedeninin bu durumlar olduğunu belirten Yeşilkaya, "D vitamini sentezi için güneş ışığı dik açıyla gelmeli. Camın arkasında değil, doğrudan güneş ışığı cilde temas etmeli ve ciltte güneş koruyucu krem olmamalıdır. Bu şartlar çoğu zaman sağlanamadığı için özellikle kış aylarında eksiklik kaçınılmaz hale geliyor" dedi.
"Bebeklerde ciddi D vitamini eksikliği olursa bacaklarda eğrilik görülebilir"
D vitamini eksikliğinin bebeklerden yetişkinlere kadar her yaş grubunu etkileyebileceğini vurgulayan Dr. Yeşilkaya, "Bebeklerde ciddi D vitamini eksikliği olursa bacaklarda eğrilik (Raşitizm) görülebilir. Bu nedenle anneler, bebeklerine D vitamini damlası verir. Anne sütünde yeteri kadar D vitamini bulunmadığı için, bu destek mutlaka gereklidir" şeklinde konuştu.
Yetişkinlerde ise D vitamini eksikliğinin kemik erimesi (osteoporoz), iskelet sisteminin zayıflaması, kas ve eklem ağrıları gibi sorunlara yol açabildiğini belirten Yeşilkaya, "Belirti vermese bile zaman zaman D vitamini düzeylerinin ölçülmesi faydalıdır, tedavisi düşük maliyetli ve kolaydır" dedi.
"Gıdalar tek başına yeterli değil"
D vitamininin bazı hayvansal gıdalarda bulunduğunu, ancak bunun genellikle yeterli olmadığını ifade eden Yeşilkaya, "Balık, karaciğer, kırmızı et ve yumurta sarısında az miktarda D vitamini vardır. Ancak bu gıdaları fazla tüketmek kolesterol yüksekliği ve gut hastalığı gibi başka sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle, çoğu zaman ilaç tedavisiyle D vitamini desteği vermek gerekir" diye konuştu.
D vitamininin vücutta aktif hale gelebilmesi için karaciğer ve böbreklerde hidroksilasyon işleminden geçmesi gerektiğini belirten Yeşilkaya, "Ciddi karaciğer ya da böbrek hastalığı olan kişilerde D vitamini eksikliği daha sık görülebilir. Bu nedenle bu hasta gruplarında daha dikkatli olunmalıdır" ifadelerini kullandı.
Dr. Hasan Yeşilkaya, D vitamini eksikliğinin yaygın bir halk sağlığı sorunu olduğunu belirterek, "Toplumda farkındalık arttıkça, bu eksiklik kolay ve etkili şekilde tedavi edilebilir" dedi.
