İstanbul'da yaklaşık 1,5 milyon riskli bağımsız bölüm bulunuyor. Bu kapsamda, Bakanlıkça hayata geçirilen Yarısı Bizden kampanyası ile vatandaşlara hem mali destek veriliyor hem de riskli yapılar için hızlı dönüşüm olanağı sunuluyor.
Yapıların güvenli hale getirilmesi amacıyla yürütülen kampanyada, 21 bin konut ve iş yerinin inşası başlarken, 41 bin konut ve iş yerine yönelik proje süreci devam ediyor.
Kampanya kapsamında "yüklenici firma ile dönüşüm modeli" çerçevesinde bir konut için 875 bin lira hibe, 875 bin lira kredi ve 125 bin lira taşınma yardımı veriliyor. Böylece hak sahiplerine toplam 1 milyon 875 bin lira destek sağlanıyor.
İş yerleri için de 437 bin 500 lira hibe, 437 bin 500 lira kredi ile 125 bin lira taşınma desteğini içeren toplam 1 milyon lira destekte bulunuluyor.
Birden fazla binanın ada bazında anlaşılarak site benzeri büyük çaplı dönüşümü durumunda da Yarısı Bizden desteğinin "alan bazlı dönüşüm modeli" sunuluyor.
Kentsel Dönüşüm Başkanlığı koordinesinde inşaatları TOKİ veya Emlak Konut GYO üstleniyor. Bu modelde vatandaşlara 875 bin liralık hibe verilip, bina maliyetinden düşürülüyor. Kalan borç ise uzun vadeli uygun ödeme koşullarıyla taksitlendiriliyor.
Yarısı Bizden kampanyasına başvurmak için öncelikle binanın riskli yapı olduğunun tespiti gerekiyor. Bakanlıkça yetkilendirilmiş lisanslı kuruluşlar tarafından yapılan "karot" testi sonucunda riskli olduğu belirlenen binalarda, hak sahiplerinin kat irtifakı kurması gerekiyor.
Kat maliklerinin anlaşmasının ardından başvuru, ilçe belediyeleri üzerinden yapılıyor. Bakanlık tarafından belirlenen randevu tarihinde ise hibe taahhütnamesi ve kredi sözleşmesi imzalanıyor. e-devlet üzerinden başvuru yapılması gerekmiyor.
Dönüşüm sürecinde yüklenici firmaya ödemeleri doğrudan yapan Bakanlık, inşaatın başlamasıyla birlikte bu süreci 4 aşamada gerçekleştiriyor.
Projenin başlangıcında yüzde 30, taşıyıcı sistemin tamamlanmasında yüzde 30, sıva aşamasında yüzde 30 ve yapı kullanım izni alındığında kalan yüzde 10'luk kısım firmaya ödeniyor.
Vatandaşlar "yüklenici firma ile dönüşüm modeli"nde sağlanan 1 milyon 875 bin liralık desteğin 875 bin liralık kredi kısmını geri ödüyor. İş yerleri için de 1 milyon liralık desteğin 437 bin 500 liralık kredisinin geri ödemesi yapılıyor.
Kampanya kapsamında kredi geri ödemesi, yapı ruhsatının alınmasından 2 yıl sonra başlıyor ve 10 yıl vade imkanı sunuluyor.
Ödemenin başladığı ilk yıl faiz uygulanmıyor. Sonraki yıllar Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranının yarısı kadar güncelleme yapılıyor. Hak sahiplerine kredi verilirken gelir ve kredi puanı gibi kıstaslara bakılmıyor.
Hem konut hem de iş yeri için hak sahibine 1 defaya mahsus taşınma desteği hibe olarak veriliyor.
Hak sahibine 1 konut ya da 1 iş yeri için tek seferde 125 bin lira taşınma desteği ödeniyor. Daire veya iş yerinde oturan kiracıysa kiracıya, değilse ev sahibine ödeme yapılıyor.
