Ertaş:
KÜLTÜR SANAT 2.12.2025 12:05:27 0

Ertaş: "Dil birliği için coğrafya, halk, ülke ayrımı yapmadan "Büyük Türk Lügati" yazılmalı"

Ertaş: "Dil birliği için coğrafya, halk, ülke ayrımı yapmadan "Büyük Türk Lügati" yazılmalı"

Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş Türk Devletler Teşkilatı’nın 34 harflik ortak alfabe çalışmasını desteklediğini belirterek coğrafyalardan, ülkelerden, halklardan bağımsız, büyük Türkçe lügatin tek eser olarak ortaya konması gerektiğini ifade ederek dil birliğini sadece alfabe birliği olarak ele almanın Türk birliğine beklenen faydayı sağlamayacağını söyledi.
TDED Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş, açıklamalarına şöyle devam etti: "Köklü tarihiyle, İslamla ve diliyle barışık dilbilimcilerin bir an evvel, Türkçemizin büyük lügatini yazması gerekmektedir. Kuran’ın terbiye ettiği Türkçe maalesef 19. ve 20. asırda dünya siyasî tarihinde yaşanan olaylar nedeniyle bir parçalanmışlık yaşamıştır. Terminoloji kaosuna sürüklenen Türkçe dilim dilim doğranmıştır: Anadolu Türkçesi, Rumeli Türkçesi, İstanbul Türkçesi, Osmanlı Türkçesi, Türkistan Türkçesi, Türk Lehçeleri, Türk Ağızları... Türk devletlerinde ve halklarında son yüz yılda sıkça yapılan elifba/alfabe değişiklikleri ve arayışlar bu kaosu derinleştirmiştir. Kiril ve Latin alfabeleri gibi alfabeler ve harf sayıları "ses bayrağımız" dediğimiz Türkçenin seslerini eksiksiz göstermekten uzak kalmıştır. Türkün ruhuna, mana ve hikmetine güncel alfabeler dar gelmektedir. Büyük Türk milletinin zengin söz varlığı güncel sözlük, derleme sözlüğü, ağızlar sözlüğü, lehçeler sözlüğü vb gibi çalışmalarla derlenip toplanmaya çalışılırken aslında iyice parçalanmıştır"
Gaspıralı İsmail Bey’in "Dilde, fikirde, işte birlik" ideali
İstanbul’da 20 asrın başında çıkan başta "Sebilürreşad" olmak üzere tarihi, siyasi ve edebî mecmuaların Kuzey Afrika’dan, Balkanlara, Anadolu’dan Türkistan’a tüm Türk coğrafyasında kolayca okunabildiğini hatırlatan Ertaş, " Gaspıralı İsmail Bey’in "dilde, fikirde, işte birlik" ideali bu bütünlüğün bozulmaya başladığı dönemde bir toparlanma ve kadim medeniyeti hatırlama refleksiydi. O vakit, ne yapılmalı? Türkçemize yeni libaslar, isimler bulma arayışını kenara koyup asrın başındaki kelime ve ses varlığımızı, günümüzdeki kelimeleri ekleyerek Kaşgarlı Mahmud’un 11. asırda yaptığı gibi "BÜYÜK TÜRKÇE LÜGÂT"i bir an evvel hazırlamalıyız. Bunun için: Latin alfabemize, ses varlığımızı eksiksiz gösterecek harfler eklenmeli ve derleme/tarama sözlüklerine kovulan kelimeler bu lügate taşınmalıdır. Türkçenin Afrika, Balkanlar, Anadolu, Kafkasya, Türkistan’daki söz ve ses varlığı tek bir lügatte toplanmalıdır. Bugün bize "dünya dili, bilim dili" dayatılan ve buna inanmamızı bekleyen cahil aydınlarımıza şunu sormak isterim: İngilizce neden bölük pörçük değil! Dünyanın her yerinde İngilizce ses ve kelime varlığı büyük oranda aynı. İngilizce sözlükler aynı... İngilizce dünyada Türkçe gibi ağız, lehçe, yerel, bölgesel gibi kelimelerin prangalarına vurulmuş mudur?" şeklinde konuştu.

Buldan’da 5.1 büyüklüğündeki depremin ardından yaş...

Ordu’da öğrenci pansiyonunda baca yangını

Malatya’da uyuşturucu operasyonu

Bursa’da kontrolden çıkan araç apartmanın bahçesin...

Trabzon’da otomobilin çarptığı genç kadın metreler...

Edirne’de iki otomobil çarpıştı: 2 yaralı

Denizli’de devam eden artçı depremler vatandaşları...

Kars’ta 85 yaşındaki hasta leğenle taşınarak ambul...

Niğde’deki doğal gaz patlamasında yaralı sayısı 16...

Babası hastanede tedavi olurken kaybolan çocuk içi...

Hırsızlar SMA’lı Ali’ye bağışlanan paraları çaldı

Çocuk sürücü ile polisin kovalamacası film sahnele...

Arnavutköy’de kamyonet sürücüsü otomobile çarpıp k...

Arnavutköy’de hafif ticari araç ile hafriyat kamyo...

Tarsus’ta traktör devrildi: 1 ölü

Niğde Valisi Akmeşe: "12 yaralımız var"

Motosiklet otomobille çarpıştı: 1 yaralı

Bilecik’te 6,5 milyon TL’lik kuyumcu soygununda 4 ...

Lübnan’da İsrail saldırıları nedeniyle can kaybı 4...

İnşaat işçisi arkadaşların kavgası kanlı bitti

Eski karısını bacağından pompalı tüfekle yaraladı,...

Denizli’de 4.1 büyüklüğündeki artçı deprem korkutt...

Niğde’de doğal gaz patlaması: Yaralılar var

Edirne’de kaçak tütün ve makaron operasyonu

Başkan Çerçioğlu: "Diş tedavisi bizden, gülümsemes...

Tarım personeli ve aileleri aynı sofrada buluştu

Manisa’da 2 bin 580 sikke ve 235 tarihi obje ele g...

Alanya’da apartman balkonunda çıkan yangın korkutt...

Burdur’da evinde rahatsızlanan öğretmen hayatını k...

Adana’da gökyüzünden yanan cisim düştü

Üniversite öğrencileri atıkları sanata dönüştürdü

Sarıyer’de hatalı sollama zincirleme kazaya neden ...

Isparta’da 9 yıl hapis cezasıyla aranan şahıs yaka...

Bursa’da el freni çekilmeyen araç can aldı: Sürücü...

Gaziantep’te 2 milyar TL’lik siber dolandırıcılık ...

Ödüllü ‘Yan Rol’ Bursa’da ayakta alkışlandı

İlk duruşmada karar çıktı: Eşini ve iki kızını öld...

Nilüfer’de 4 kaçak bina yıkıldı

Mazıdağı’nda otomobil takla attı: 5 yaralı

Kayseri’de 915 gram uyuşturucu madde ele geçirildi...

Dolmuş kazasında hava yastığı açıldı: 1 yolcu yara...

Halk plajındaki İHA, S.A.S. timleri tarafından imh...

Çivril Belediyesi, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nde ...

1 milyon TL değerinde bandrolsüz makaron ve kaçak ...

Kırşehir’de uyuşturucu operasyonu: 1 kişi tutuklan...

Polis durdurduğu araçta uyuşturucu ele geçirdi

Kornaya bastı ama otomobile çarpmaktan kurtulamadı...

Nusaybin’de polis memuru evinde ölü bulundu

Barajdaki kemiklerle 18 yıllık cinayetin sırrı çöz...

Filistin’in ünlü sanatçıları ’Ramazan Turnesi’ kap...

Büyükşehir, Köşklü minikleri tiyatroyla buluşturdu...

Antalya itfaiyesinden film gibi martı kurtarma ope...

Kanser nedeniyle hayatını kaybeden çocuk doktoru i...

Manisa Şehir Hastanesi’nde bir ilk daha

Bursa’da iftar hazırlığı sırasında çıkan yangın pa...

Bafra’da 17 yıl hapis cezasıyla aranan şahıs yakal...

Alanya’da otelin kazan dairesinde çıkan yangın kor...

Uyuşturucu ticareti yapan 2 kişi tutuklandı

Vali Köşger, 5.1’lik depremin merkez üssü Buldan’d...

Gaziantep’e füze parçası düştü

Sokak röportajındaki hakarete ’spor güvenliği’ ope...

Uyuşturucu satışı yapan 1 kişi tutuklandı

Denizli’de yapılan operasyonda çok sayıda dilenciy...

Eskişehir’de 101 bin 500 TL’lik hırsızlık yapan şü...

Merkezefendi’de 8 Mart’a özel anlamlı etkinler düz...

Devam eden artçılar vatandaşları tedirgin ediyor

Güneşli
12.1° / 0.9°

Buldan’da 5.1 büyüklüğündeki depremin ardından yaşanan artçılardan korkan vatandaşlar dışarda sabahladı

Ordu’da öğrenci pansiyonunda baca yangını

Malatya’da uyuşturucu operasyonu

Bursa’da kontrolden çıkan araç apartmanın bahçesine savruldu

Trabzon’da otomobilin çarptığı genç kadın metrelerce savruldu... O anlar kamerada

Edirne’de iki otomobil çarpıştı: 2 yaralı

Denizli’de devam eden artçı depremler vatandaşları korkutuyor

Kars’ta 85 yaşındaki hasta leğenle taşınarak ambulansa ulaştırıldı

Niğde’deki doğal gaz patlamasında yaralı sayısı 16’ya yükseldi

Babası hastanede tedavi olurken kaybolan çocuk için ekipler seferber oldu

Hırsızlar SMA’lı Ali’ye bağışlanan paraları çaldı

Çocuk sürücü ile polisin kovalamacası film sahnelerini aratmadı

Arnavutköy’de kamyonet sürücüsü otomobile çarpıp kaçtı

Arnavutköy’de hafif ticari araç ile hafriyat kamyonu çarpıştı: 1 ölü, 2 yaralı

Tarsus’ta traktör devrildi: 1 ölü

Niğde Valisi Akmeşe: "12 yaralımız var"

Motosiklet otomobille çarpıştı: 1 yaralı

Bilecik’te 6,5 milyon TL’lik kuyumcu soygununda 4 tutuklama

Lübnan’da İsrail saldırıları nedeniyle can kaybı 486’ya yükseldi

İnşaat işçisi arkadaşların kavgası kanlı bitti