Ertaş:
KÜLTÜR SANAT 2.12.2025 12:05:27 0

Ertaş: "Dil birliği için coğrafya, halk, ülke ayrımı yapmadan "Büyük Türk Lügati" yazılmalı"

Ertaş: "Dil birliği için coğrafya, halk, ülke ayrımı yapmadan "Büyük Türk Lügati" yazılmalı"

Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş Türk Devletler Teşkilatı’nın 34 harflik ortak alfabe çalışmasını desteklediğini belirterek coğrafyalardan, ülkelerden, halklardan bağımsız, büyük Türkçe lügatin tek eser olarak ortaya konması gerektiğini ifade ederek dil birliğini sadece alfabe birliği olarak ele almanın Türk birliğine beklenen faydayı sağlamayacağını söyledi.
TDED Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş, açıklamalarına şöyle devam etti: "Köklü tarihiyle, İslamla ve diliyle barışık dilbilimcilerin bir an evvel, Türkçemizin büyük lügatini yazması gerekmektedir. Kuran’ın terbiye ettiği Türkçe maalesef 19. ve 20. asırda dünya siyasî tarihinde yaşanan olaylar nedeniyle bir parçalanmışlık yaşamıştır. Terminoloji kaosuna sürüklenen Türkçe dilim dilim doğranmıştır: Anadolu Türkçesi, Rumeli Türkçesi, İstanbul Türkçesi, Osmanlı Türkçesi, Türkistan Türkçesi, Türk Lehçeleri, Türk Ağızları... Türk devletlerinde ve halklarında son yüz yılda sıkça yapılan elifba/alfabe değişiklikleri ve arayışlar bu kaosu derinleştirmiştir. Kiril ve Latin alfabeleri gibi alfabeler ve harf sayıları "ses bayrağımız" dediğimiz Türkçenin seslerini eksiksiz göstermekten uzak kalmıştır. Türkün ruhuna, mana ve hikmetine güncel alfabeler dar gelmektedir. Büyük Türk milletinin zengin söz varlığı güncel sözlük, derleme sözlüğü, ağızlar sözlüğü, lehçeler sözlüğü vb gibi çalışmalarla derlenip toplanmaya çalışılırken aslında iyice parçalanmıştır"
Gaspıralı İsmail Bey’in "Dilde, fikirde, işte birlik" ideali
İstanbul’da 20 asrın başında çıkan başta "Sebilürreşad" olmak üzere tarihi, siyasi ve edebî mecmuaların Kuzey Afrika’dan, Balkanlara, Anadolu’dan Türkistan’a tüm Türk coğrafyasında kolayca okunabildiğini hatırlatan Ertaş, " Gaspıralı İsmail Bey’in "dilde, fikirde, işte birlik" ideali bu bütünlüğün bozulmaya başladığı dönemde bir toparlanma ve kadim medeniyeti hatırlama refleksiydi. O vakit, ne yapılmalı? Türkçemize yeni libaslar, isimler bulma arayışını kenara koyup asrın başındaki kelime ve ses varlığımızı, günümüzdeki kelimeleri ekleyerek Kaşgarlı Mahmud’un 11. asırda yaptığı gibi "BÜYÜK TÜRKÇE LÜGÂT"i bir an evvel hazırlamalıyız. Bunun için: Latin alfabemize, ses varlığımızı eksiksiz gösterecek harfler eklenmeli ve derleme/tarama sözlüklerine kovulan kelimeler bu lügate taşınmalıdır. Türkçenin Afrika, Balkanlar, Anadolu, Kafkasya, Türkistan’daki söz ve ses varlığı tek bir lügatte toplanmalıdır. Bugün bize "dünya dili, bilim dili" dayatılan ve buna inanmamızı bekleyen cahil aydınlarımıza şunu sormak isterim: İngilizce neden bölük pörçük değil! Dünyanın her yerinde İngilizce ses ve kelime varlığı büyük oranda aynı. İngilizce sözlükler aynı... İngilizce dünyada Türkçe gibi ağız, lehçe, yerel, bölgesel gibi kelimelerin prangalarına vurulmuş mudur?" şeklinde konuştu.

Malatya’da müstakil evde yangın: Mahsur kalan kadı...

Kalbi duran yaralı için doktor sedye üzerinde kalp...

Ümraniye’de alkollü sürücünün kullandığı otomobil ...

Hatay’da yanan konteyner kullanılmaz hale geldi

Payas’ta refüje çıkan otomobilin sürücüsü yaraland...

Antakya’da 15 yıl hapis cezası ile aranan şahıs tu...

Hatay’da 750 bin liralık hırsızlık şüphelisi tutuk...

Beyoğlu’nda 4 katlı iş yerinde yangın

Malatya’da kafede silahlı kavga: 1 yaralı

Beypazarı jandarma ekiplerinden trafik denetimi

Alkollü sürücüye, sürücü olduğunu polisler hatırla...

Samsunspor acı kazanın yıl dönümünde yürüdü

Muğla merkezli organize suç örgütü operasyonu: 11 ...

Su pompası deliğine düşen yavru kediyi itfaiye kur...

Kadıköy’de apartman otoparkında otomobil alev aldı...

Bakan Uraloğlu: "Teşkilatımızın, 186. yılında ‘Bak...

Malatya’da şantiyede korkutan yangın

Hapis cezasıyla aranan şüpheli İncirliova’da yakal...

Tartıştığı kişiyi pompalı tüfek ile vurdu, poliste...

Rize’de kaçak sigara operasyonu

İzmir’de lüks yapıda yangın paniği

Kayseri’de kesinleşmiş hapis cezasıyla aranan bylo...

Vali açıkladı: Amasya’da 2 yıldır kapkaç ve yankes...

Mardin’de 3 kişinin yaralandığı silahlı kavga kame...

Siirt’te otomobil refüje çarptı: 2 yaralı

Trafik suçu cezasız kalmadı, 5 yıl sonra karar çık...

Tunceli’de kar maskeli silahlı saldırı

Karlıova’da zorlu kış şartlarında UMKE’den hayat k...

Apartmanın 2. katı alev alev yandı: 5 kişi dumanda...

AKUT Bingöl’den zorlu şartlarda hayat kurtaran ope...

Otomobille çarpışan ticari araç takla attı: Kaza a...

Manisa’da zehir tacirlerine geçit yok: 11 bin uyuş...

Tunceli’de düzensiz göçle mücadelede huzur uygulam...

Bitlis’teki sahte altın operasyonunda 2 kişi tutuk...

Arnavutköy’de kontrolden çıkan araç çayırlık alana...

Kayserili iş adamına 25 yıl hapis cezası

Çorum’da binanın çatısında mahsur kalan kediyi itf...

Sahipsiz köpeklerin saldırısına uğrayan kadını kur...

Tarihin en büyük uyuşturucu operasyonundan detayla...

Şanlıurfa’da 9 bin 440 paket gümrük kaçağı sigara ...

Kutsal topraklardan dönüşte acı haber

Bursa’da feci kazada hayatını kaybeden 2 genç kız ...

Bursa’da tekel bayine tüfekli saldırı: cezaevi fir...

Uzmanı uyardı: "Rahim ağzı kanserinde erken tanı h...

Muş’ta kaçak cep telefonu operasyonu

AFAD’dan keçi kurtarma operasyonu

’Uyuşturucu madde ticareti yapmak’ suçundan aranan...

Antalya’da drift yapan sürücüye sosyal medya payla...

Yanan aracın içinde ölü bulunan genç müteahhit son...

Tunceli’de suça geçit yok: Kaçak avcılara ceza kes...

Kesinleşmiş hapis cezası bulunan FETÖ üyesi Seydik...

Elazığ’da şarampole düşen pikap kurtarıldı

Arkadaşının ölümünden sorumlu tutulan sanık: "Onun...

Rus yüzücüye ait olduğu değerlendirilen ceset Adli...

Muş’ta 4 yıl 2 ay hapis cezası bulunan şahıs yakal...

Iğdır’da göçmen kaçakçılığı hükümlüsü sınır kapısı...

Kırşehir’de aranan hükümlü yakalandı

Batman’da mahsur kalan hasta için ekipler yolu açt...

Kars’ta kar esaretine ‘özel’ müdahale: Ekipler baz...

Gercüş’te minibüs şarampole devrildi: 3 yaralı

Artvin’de cesur bekçi köpeği 6 kurda meydan okudu

Aydın’da bir haftada 418 aranan şahıs yakalandı

Batman’da dev yasa dışı bahis operasyonu: İşlem ha...

Muş’ta yenidoğan bebek için ambulans helikopter ha...

İnegöl’de genç adam evinde ölü bulundu

4.6° / 0.3°

Malatya’da müstakil evde yangın: Mahsur kalan kadın kurtarıldı

Kalbi duran yaralı için doktor sedye üzerinde kalp masajı yaptı

Ümraniye’de alkollü sürücünün kullandığı otomobil bariyerlere saplandı: 2 yaralı

Hatay’da yanan konteyner kullanılmaz hale geldi

Payas’ta refüje çıkan otomobilin sürücüsü yaralandı

Antakya’da 15 yıl hapis cezası ile aranan şahıs tutuklandı

Hatay’da 750 bin liralık hırsızlık şüphelisi tutuklandı

Beyoğlu’nda 4 katlı iş yerinde yangın

Malatya’da kafede silahlı kavga: 1 yaralı

Beypazarı jandarma ekiplerinden trafik denetimi

Alkollü sürücüye, sürücü olduğunu polisler hatırlattı

Samsunspor acı kazanın yıl dönümünde yürüdü

Muğla merkezli organize suç örgütü operasyonu: 11 gözaltı

Su pompası deliğine düşen yavru kediyi itfaiye kurtardı

Kadıköy’de apartman otoparkında otomobil alev aldı

Malatya’da şantiyede korkutan yangın

Hapis cezasıyla aranan şüpheli İncirliova’da yakalandı

Tartıştığı kişiyi pompalı tüfek ile vurdu, polisten kaçamadı

Rize’de kaçak sigara operasyonu

İzmir’de lüks yapıda yangın paniği