’Bebek beyni’ kavramının bilimsel temeli ortaya çıktı: "Hamilelikte beyin anneliğe hazırlanıyor"

Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Talip Asil, hamilelikte sıkça dile getirilen ’bebek beyni’ ifadesinin bilimsel karşılığının olabileceğini belirterek, gebelik sırasında beyinde meydana gelen yapısal değişimlerin anneliğe uyum sürecinin parçası olabileceğini söyledi.
İspanya’da yürütülen ve sonuçları Nature Communications dergisinde yayımlanan bir araştırma, hamilelik sürecinde kadın beyninde önemli yapısal değişiklikler meydana geldiğini ortaya koydu. Çeşitli üniversitelerin iş birliğinde yürütülen çalışmada, hamile kadınların beyinleri gebelik öncesi, gebelik süreci ve doğum sonrası dönemlerde manyetik rezonans (MR) yöntemiyle incelendi.
Prof. Dr. Talip Asil, hamilelik sırasında kadınların unutkanlık yaşadığına dair yaygın bir algı bulunduğunu ancak bilimsel çalışmaların bu durumu farklı bir perspektiften değerlendirdiğini ifade ederek, "Gebelik döneminde beynin bazı bölgelerinde gri madde hacminde azalma görülebiliyor. Bu durum çoğu zaman bir kayıp olarak algılansa da aslında beynin annelik rolüne hazırlanmasıyla ilgili bir yeniden yapılanma sürecini yansıtıyor" dedi.

"Beyin ‘yeniden düzenleme’ yaşıyor"
Son yıllarda yapılan nörogörüntüleme çalışmalarında hamilelik sürecinde özellikle empati, sosyal algı ve duygusal işlemleme ile ilişkili beyin ağlarında belirgin değişimler tespit edildiğini aktaran Asil, bu değişimlerin anne ile bebek arasındaki bağın güçlenmesine katkı sağlayabileceğini belirtti. Asil, "Beyin bu süreçte adeta bir ‘yeniden düzenleme’ yaşıyor. Sinir ağlarında gerçekleşen bu düzenleme sayesinde annenin bebeğin ihtiyaçlarını daha hızlı fark etmesi ve ona daha duyarlı tepki vermesi mümkün hale geliyor" ifadelerini kullandı.
Hamilelik sırasında yaşanan hormonal değişimlerin de beyin yapısını etkilediğini vurgulayan Asil, özellikle östrojen düzeylerindeki artışın sinir ağlarının yeniden şekillenmesinde rol oynayabileceğini söyledi. Beyindeki bu değişimlerin aynı zamanda empati ve sosyal bağlanma ile ilişkili bölgelerde yoğunlaştığını belirten Asil, "Bu durum annelerin bebekleriyle daha güçlü bir bağ kurmasına yardımcı olabilecek biyolojik bir adaptasyon olarak değerlendiriliyor" dedi.

"Gebelik vücudun birçok sistemini etkileyen yoğun bir süreçtir"
Hamilelik döneminde görülen hafıza problemlerinin ise çoğu zaman uyku düzenindeki değişiklikler, yorgunluk ve artan metabolik yükle ilişkili olabileceğini kaydeden Asil, "Gebelik vücudun birçok sistemini etkileyen yoğun bir süreçtir. Bu nedenle zaman zaman dikkat dağınıklığı ya da unutkanlık hissi yaşanması doğal karşılanabilir" diye konuştu.
Bu alandaki araştırmaların henüz sınırlı olduğunu ifade eden Asil, hamilelik sürecinde beyinde meydana gelen değişimlerin daha iyi anlaşılmasının doğum sonrası depresyon gibi durumların erken tanınması ve annelerin daha iyi desteklenmesi açısından önemli olduğunu sözlerine ekledi.