Sakarya’da ‘Depozito İade Sistemi Tanıtım Toplantısı’nda konuşan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, "Bu sistemle sadece Sakarya’da 1-2 ay içerisinde 100 ton atık cam topladık. Bütün Türkiye’de topladığımızda artık cam ithalatını bırakın, cam ihraç eder duruma geleceğiz. Bu sistemle yılda 200 binden fazla pet şişe toplamayı hedefliyoruz, böylece atıklarımızı hammaddeye dönüştürerek, plastik ithalatının da önüne geçeceğiz. Özetle depozito sisteminin yüzde 100 uygulanması demek, ülkemize her yıl 500 milyon Euro’dan fazla ekonomik katkı demek; yeni yatırımlar, yeni istihdam alanları demek" dedi.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Depozito Yönetim Sistemi (DOA) tanıtım programı ve bir dizi ziyaret için Sakarya’ya geldi. İlk olarak Atatürk Bulvarı’nda bir süre önce kapılarını açan Valilik Ofisi’ni ziyaret eden Bakan Kurum, daha sonra Büyükşehir Belediyesi’ni ziyaret etti. Bakan Kurum daha sonra Adapazarı Orhan Gazi Kültür Merkezinde Depozito Yönetim Sistemi Tanıtım Toplantısı’na katıldı. Bakan Murat Kurum, Türkiye’de her yıl ortaya çıkan 35 milyon ton katı atığın yüzde 25’ini ise içecek ambalajlarının oluşturduğunu söyleyerek, bu sistemin ülke ekonomisine katkı sunacağını aktardı. Pilot il Sakarya’da hayata geçirilen sistemle yılda 200 binden fazla pet şişe toplamayı hedeflendiğini ifade eden Kurum, böylece atıkları hammaddeye dönüştürerek, plastik ithalatının da önüne geçileceğini kaydetti.
"Türkiye Cumhuriyeti, çevre ve doğa koruma konularında 7 kıtada iz bırakan bir ülkedir"
Sakarya’da pilot uygulaması başlatılan Ulusal Depozito Yönetim Sistemi’nin, Türkiye’nin çevre koruma, ekonomik gelişim ve sürdürülebilirlik hedeflerine katkı sağlayacak önemli bir proje olduğunu vurgulayan Bakan Kurum, "Sakarya’mızda; ülkemizin doğasına, ekonomisine, yatırım ortamına, teknolojik gelişimine, üretim ve istihdamına çok büyük katkılar sunacak olan; doğrudan doğruya Türk milletinin medeniyet değerlerinden doğmuş; Türkiye Yüzyılı’nın en kıymetli projelerinden biri olan Ulusal Depozito Yönetim Sistemimizi milletimize tanıtmak için bir aradayız. Pilot uygulamasını Sakarya’mızda başlattığımız Depozito Yönetim Sistemimizin ülkemiz, milletimiz, çevre ve doğamız için hayırlı olmasını diliyorum. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde ve eşi Emine Erdoğan öncülüğünde, çevremizi korumak için gereken tüm adımları kararlılıkla atıyoruz. Şunu gururla söylüyorum. Bugün Türkiye Cumhuriyeti; çevre ve doğa koruma konularında; 7 kıtada iz bırakan bir ülkedir; insanlığa ‘Sıfır Atık Hareketi’ni armağan eden bir devlettir. Sıfır Atık Hareketi’mizin küresel ölçekte geldiği aşama, çevre konusundaki çabalarımızın bir özeti, sabırla örülen başarımızın da en büyük ispatıdır. Bugün tanıttığımız Depozito Sistemimiz de; 2017 yılında başlattığımız Sıfır Atık Hareketimizin, 2025 yılından geleceğe uzanan en önemli adımıdır" dedi.
"Atık miktarını fırsata dönüştürmek için çalışmalara hızla başladık"
Türkiye’de her yıl ortaya çıkan yaklaşık 35 milyon ton katı atığın yüzde 25’ini içecek ambalajlarının oluşturduğuna dikkat çeken Kurum, "Ülkemizde her yıl yaklaşık 35 milyon ton ağırlığında katı atık ortaya çıkıyor. Bu atık miktarının yüzde 25’ini ise içecek ambalajları oluşturuyor. Biz de, bu ciddi atık miktarını bir fırsata dönüştürmek için, süratle Türkiye Çevre Ajansımızı kurduk. Depozito Yönetim Sistemi için gerekli altyapı çalışmalarına hızla başladık. İçecek ambalajlarının tescil sürecini titizlikle yürüttük. Saha operasyonlarını yönetmek için kurumlar, sektör birlikleri, perakendeciler ve sanayicimizle ortak çalışmalar yaptık. Şimdiye kadar tüm süreç; hızlı, kesintisiz ve rasyonel adımlarla yürüdü ve bugünlere geldi. Bakın depozito sisteminin önemini daha iyi anlamak için çarpıcı birkaç örnek vereceğim: 1 ton atık camın geri dönüşümüyle havamız yüzde 20, suyumuz ise yüzde 50 oranında daha az kirleniyor. Çünkü 1 ton atık camı dönüştürdüğümüzde yüzde 30 hammadde tasarrufu sağlıyoruz. Bugün Avrupa ülkelerinde atık cam şişe geri toplanma oranı ortalama yüzde 80. Ülkemizde bu oran sadece yüzde 3. Fabrikalarımızın üretimde kullandığı cam kırıklarını şu anda ithal etmek zorunda kalıyoruz" diye konuştu.
"Depozito sistemini yüzde 100 uygulanması demek, ülkemize her yıl 500 milyon Euro’dan fazla ekonomik katkı demek"
Depozito sisteminin büyük bir çevre hamlesinin yanında aynı zamanda büyük bir ekonomik kalkınma modeli olduğunu da söyleyen Bakan Murat Kurum, "Bakın biz bu sistemle sadece Sakarya’da 1-2 ay içerisinde 100 ton atık cam topladık. Bütün Türkiye’de topladığımızda artık cam ithalatını bırakın, cam ihraç eder duruma geleceğiz. Aynı şey plastik ithali için de geçerli. Plastik atıklar başta otomotiv ve tekstil olmak üzere birçok sektörde zaruri bir girdi. Bu sistemle yılda 200 binden fazla pet şişe toplamayı hedefliyoruz, böylece atıklarımızı hammaddeye dönüştürerek, plastik ithalatının da önüne geçeceğiz. Özetle depozito sisteminin yüzde 100 uygulanması demek, ülkemize her yıl 500 milyon Euro’dan fazla ekonomik katkı demek; yeni yatırımlar, yeni istihdam alanları demek. 10 bin yeni konut, 150’den fazla yeni okul, 10 yeni hastane demek. Yani depozito sistemi büyük bir çevre hamlesinin yanında aynı zamanda büyük bir ekonomik kalkınma modeli demek" ifadelerini kullandı.
"25 milyar içecek ambalajını izlenebilir hale getirdik"
Sakarya’da sistem devreye alındığından beri 1 milyondan fazla şişenin çöpe gitmediğini de ifade eden Kurum, "Bakanlık olarak bugün; Ulusal depozito yönetim sistemimizle, yıllık yaklaşık 25 milyar içecek ambalajını izlenebilir hale getirdik. Yani ambalajlara koyduğumuz özel Depozito Yönetim Sistemi işareti ve barkoduyla, ürünlerimiz artık raflarda sadece tüketilmeyi değil, hammaddeye dönüşmeyi de bekliyor. Vatandaşlarımız iade süreçlerinde "DOA" adlı mobil uygulamamızı kullanıyor ve E-cüzdanlarında depozito bedelini biriktirebiliyor. Bu bedeli QR kod ile ödeme özelliği olan tüm POS cihazlarında, tüm kişisel bankacılık işlemlerinde kullanılabiliyor. Şu anda Sakarya’da kurduğumuz 30 depozito iade makinemiz, sistemimizin kusursuz işlediğini ortaya koydu. Şu anda Sakarya’da 37 binden fazla vatandaşımız sistemi kullanıyor, günde ortalama 30 bin ambalaj toplanıyor. Şimdiye kadar Sakarya’da 1,3 milyon tek kullanımlık içecek ambalajı topladık. Bu ne anlama geliyor, biliyor musunuz? Sistemimizi devreye aldığımızdan beri Sakarya’da 1 milyondan fazla şişe çöpe gitmedi, doğaya karışmadı, vatandaşlarımız şişeleri atmak yerine depozito makinalarına iade ederek gelir elde etti" dedi.
"Sistemimiz, tüm Türkiye’de uygulanmaya hazırdır"
Ambalajları artık çöp değil, değer olacağını vurgulayan Bakan Kurum, "Bu sistemde ilk pilot ilçemiz Kızılcahamam’dı. Sadece Kızılcahamam’da yılda ortalama 472 ton atık dönüştürülüyor. Şimdi ben uygulamamızın pilot aşamasındaki bu verilere dayanarak şunu rahatlıkla söyleyebilirim. Vatandaşımız depozito sistemini sevmiş ve benimsemiştir. Kızılcahamam ve Sakarya’da rüştünü ispatlayan sistemimiz, tüm Türkiye’de uygulanmaya hazırdır. Bugün buradan müjdelemek isterim ki; Kızılcahamam ve Sakarya’dan başlattığımız saha uygulamalarımızın tecrübesiyle, Erzurum, Samsun, Mersin, Gaziantep, Konya ve İzmir’de de çalışmalarımıza başladık. İnşallah öncelikle 7 Bölgemizde yer alan 7 il merkezimizde Depozito İade Makinelerimizin kurulumunu tamamlayacağız. 2026 yılı başında da tüm il ve ilçelerimizde makine kurulumunu yapacağız. Gerekli altyapı kurulumuyla, sistemimizi 25 milyar şişeden daha fazlasını kapsayacak şekilde yaygınlaştıracağız. Hedefimiz net; öncelikle 86 milyon vatandaşımızın tamamını bu sistemle tanıştıracağız, sonrasında da bütün ambalajları bu sisteme hizmet edecek niteliğe kavuşturacağız. Böylece ambalajlar artık sokaklarda, plajlarda, parklarda çevre kirliliğine neden olmayacak, orman yangınlarına yol açmayacak. Ambalajlar artık çöp değil, değer olacak. Üreticimizin, sanayicimizin, çiftçimizin, esnafımızın yani bir bütün olarak 86 milyonun kazanmasını sağlayacağız. Çevreyi koruyan, ekonomiye katkı sunan ve daha yaşanabilir bir gelecek için kurgulanan bu sistemin başarıya ulaşması için; hep birlikte çalışacağız" diye konuştu.
