ABD ile İran arasında son dönemde yükselen tansiyonun ardından, İran’ın nükleer programı başlığında uzun süredir beklenen dolaylı müzakereler Umman’ın başkenti Maskat’ta başladı. Görüşmeler, askeri müdahale ihtimaline dair endişelerin arttığı bir dönemde diplomatik zeminin yeniden canlandırılması açısından kritik görülüyor.
Müzakerelerde ABD heyetini, Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Trump’ın damadı ve danışmanı Jared Kushner temsil ederken, İran adına masada Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi yer alıyor. Görüşmelerin doğrudan değil, Umman aracılığıyla yürütülmesi dikkat çekiyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, görüşmelere ilişkin değerlendirmesini sosyal medya hesabından paylaştı. Arakçi açıklamasında, “İran, diplomasiyi açık bir bakışla ve geçmiş deneyimlerin farkında olarak ele alıyor” ifadelerini kullandı. Kalıcı bir uzlaşının ancak eşitlik, karşılıklı saygı ve ortak çıkarlar temelinde mümkün olabileceğini vurgulayan Arakçi, bu ilkelerin yalnızca söylem değil, müzakerelerin vazgeçilmez unsurları olduğunu belirtti.
Görüşmeler öncesinde Arakçi, Umman Dışişleri Bakanı Bedir el-Busaidi ile bir araya geldi. Yapılan temaslarda, İran-ABD görüşmelerinin çerçevesi, müzakere başlıkları ve sürecin nasıl ilerletileceği ele alındı. İran tarafının beklenti ve taleplerinin Umman üzerinden ABD heyetine iletildiği bildirildi. Arakçi, İran’ın ulusal çıkarlarını, egemenliğini ve güvenliğini koruma konusunda kararlı olduklarının da altını çizdi.
Hatırlanacağı üzere, ABD ile İran arasında geçen yıl nisan ayında da benzer nükleer temaslar yürütülmüş, ilk tur Maskat’ta, ikinci tur ise İtalya’da gerçekleştirilmişti. Umman’da yapılan üçüncü turun ardından Başkan Trump, anlaşmaya oldukça yaklaşıldığını açıklamıştı. Ancak müzakerelerin yeni turu öncesinde İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, diplomatik süreci sekteye uğratmış; bölge, İsrail-İran arasında 12 gün süren sıcak çatışmaya sahne olmuştu. Bu süreçte ABD’nin de İran’ın nükleer tesislerini hedef alan askeri operasyon düzenlemesi, diplomasi kanallarının tamamen kapanmasına yol açmıştı.
Maskat’ta başlayan yeni görüşmelerin, bölgede tansiyonun düşürülmesine katkı sağlayıp sağlamayacağı ise önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.
